Waarom kiezen consumenten niet altijd voor duurzame alternatieven, terwijl ze duurzaamheid wel belangrijk vinden? In zijn nieuwe boek Understanding Sustainable Behaviour onderzoekt Durk Bosma hoe consumentinzichten de kloof tussen goede intenties en daadwerkelijk gedrag kunnen verkleinen. Tijdens de boeklancering op 12 november in Theater Branoul in Den Haag stonden de rol van onderzoek, maatschappelijke verandering en commerciële haalbaarheid centraal. Ook Rianne van der Loo, directeur van Data & Insights Network, leverde een bijdrage aan het programma.
We beschikken over steeds meer kennis en middelen om duurzamer en gezonder te consumeren. Toch blijkt het veranderen van consumentengedrag in de praktijk weerbarstig. Een product kan beter zijn voor het milieu, maar dat betekent niet automatisch dat consumenten ervoor kiezen.
Volgens Durk Bosma, medeoprichter van Future of Food Institute, begint de oplossing bij een beter begrip van de consument. Duurzame alternatieven moeten niet alleen maatschappelijk verantwoord zijn, maar ook aansluiten bij dagelijkse gewoonten, behoeften en financiële mogelijkheden.
Van goede intenties naar daadwerkelijk gedrag
In Understanding Sustainable Behaviour – Consumer insights as the missing link between positive impact and profitable business laat Bosma zien hoe consumentonderzoek kan bijdragen aan effectieve gedragsverandering.
Daarbij draait het niet uitsluitend om wat consumenten zeggen belangrijk te vinden, maar vooral om wat zij daadwerkelijk doen. Welke barrières staan duurzame keuzes in de weg? Welke factoren beïnvloeden aankoopgedrag? En hoe kunnen organisaties daarop inspelen?
Het boek verbindt inzichten uit gedragsonderzoek met praktische toepassingen in marketing, productinnovatie, communicatie en beleid. Aan de hand van praktijkvoorbeelden, succesvolle én minder succesvolle cases, modellen en werkbladen biedt Bosma concrete handvatten om consumentonderzoek te vertalen naar oplossingen die zowel maatschappelijke impact als commercieel resultaat opleveren.
Rianne van der Loo: verduurzaming vraagt om een gezamenlijke aanpak
Tijdens de boeklancering op 12 november in Theater Branoul in Den Haag kwamen onderzoekers, marketeers, innovators en professionals uit de voedingssector samen.
Onder leiding van Bram Jonkheer ging Bosma in gesprek over het schrijfproces en de achterliggende gedachte van zijn boek.
Rianne van der Loo, directeur van Data & Insights Network, deelde vervolgens haar persoonlijke en professionele visie op duurzaamheid en de ontwikkelingen binnen het vakgebied van data en insights.
Zij benadrukte de wisselwerking tussen het individu, het systeem en het collectief. Consumenten kunnen wel de intentie hebben om duurzamer te leven, maar als de omstandigheden en systemen om hen heen niet meeveranderen, blijft daadwerkelijke gedragsverandering moeilijk.
Verduurzaming vraagt daarmee om meer dan individuele verantwoordelijkheid. Ook bedrijven, overheden en andere maatschappelijke partijen moeten bijdragen aan de voorwaarden die duurzame keuzes mogelijk maken.
Rob Adams: blijf vooral de juiste vragen stellen
Ook Rob Adams, oprichter van innovatiebureau Six Fingers, leverde een bijdrage aan de middag. Hij plaatste consumentengedrag en duurzaamheid in het bredere perspectief van maatschappelijke ontwikkelingen en toekomstige veranderingen.
Zijn boodschap: blijf nieuwsgierig en kritisch, juist wanneer we denken de antwoorden al te kennen. Welke signalen zien we vandaag over de toekomst? En willen we die toekomst realiseren of juist voorkomen?
Een gedachte die nauw aansluit bij de kern van het onderzoeks- en insightsvak: niet alleen antwoorden verzamelen, maar vooral de juiste vragen stellen.
Eerste exemplaar voor voormalig mentor Erik De Kort
Een persoonlijk moment tijdens de lancering was de overhandiging van het eerste officiële exemplaar aan Erik De Kort, voormalig mentor van Bosma en coauteur van zijn eerdere boek What's the Question?
De Kort speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van Bosma als onderzoeker en leerde hem al vroeg in zijn carrière het belang van nieuwsgierigheid en kritisch blijven kijken.
Samen schreven zij What's the Question?, waarop het nieuwe boek voortbouwt. Met de overhandiging onderstreepte Bosma niet alleen hun jarenlange samenwerking, maar ook het belang van nieuwsgierigheid en het blijven stellen van de juiste onderzoeksvragen.
Consumentonderzoek als motor voor maatschappelijke verandering
De thematiek van Understanding Sustainable Behaviour raakt aan een bredere ontwikkeling binnen de onderzoekssector. Data en consumentinzichten worden steeds belangrijker bij het begrijpen van maatschappelijke vraagstukken en het ontwikkelen van oplossingen die daadwerkelijk verschil maken.
Daarbij verschuift de aandacht van het uitsluitend verklaren van gedrag naar de vraag hoe inzichten kunnen bijdragen aan verandering.
Voor onderzoekers en insightsprofessionals ligt hier een belangrijke rol. Niet alleen door data te verzamelen en te analyseren, maar juist door inzicht te bieden in de omstandigheden, motivaties en barrières die consumentengedrag bepalen.
Genomineerd voor PIM Marketingliteratuurprijs 2026
Nog voor de officiële lancering werd Understanding Sustainable Behaviour genomineerd voor de PIM Marketingliteratuurprijs 2026. Het boek behoort daarmee tot de tien kanshebbers op de titel Marketingboek van het Jaar.
De winnaar wordt op 3 december bekendgemaakt tijdens het PIM Marketingkennisfestival op Nyenrode Business Universiteit in Breukelen.
Durk Bosma is medeoprichter en Head of Thought Leadership bij Future of Food Institute. Sinds 1998 houdt hij zich bezig met gedragsonderzoek en het vertalen van consumentinzichten naar marketingstrategieën.
Data & Insights Network feliciteert Durk Bosma met de lancering van zijn boek en de nominatie voor de PIM Marketingliteratuurprijs.
Meer weten? Bekijk de informatie over Understanding Sustainable Behaviour, inclusief praktische hulpmiddelen en een proefhoofdstuk, via de website van het boek.