Nederlandse organisaties investeren volop in AI, maar de basis om de technologie goed te benutten ontbreekt vaak. Slechts 18 procent heeft de personeelsdata voldoende op orde. Ook medewerkers blijven achter in het gebruik van AI en het ontwikkelen van de benodigde vaardigheden. Dat blijkt uit de Workforce Pulse 2026, een grootschalig Europees HR-onderzoek van Personio.
AI krijgt steeds meer aandacht binnen HR-afdelingen, maar de praktijk blijkt weerbarstig. Terwijl organisaties investeren in nieuwe technologie, worstelen veel bedrijven nog met de kwaliteit van hun personeelsgegevens. En juist die data zijn nodig om AI op een betrouwbare manier in te zetten.
Voor de Workforce Pulse 2026 werden ruim 9.000 HR-beslissers en medewerkers ondervraagd in Nederland, Duitsland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. De resultaten laten zien dat Nederland op verschillende onderdelen achterblijft bij de andere onderzochte landen.
Belangrijke HR-beslissingen op basis van twijfelachtige data
Vier op de tien Nederlandse organisaties hebben te maken met grote hiaten of fouten in hun personeelsgegevens. Toch geeft driekwart van de HR-managers die met gebrekkige data werken aan dat zij op basis daarvan belangrijke personeelsbeslissingen hebben genomen.
Dat roept vragen op over de betrouwbaarheid van beslissingen rondom bijvoorbeeld werving, beloning en doorgroeimogelijkheden.
Ook de transparantie richting medewerkers verdient aandacht. Slechts 19 procent van de Nederlandse werknemers zegt altijd een duidelijke uitleg te krijgen over HR-beslissingen die hen persoonlijk raken.
Het probleem gaat daarmee verder dan de kwaliteit van de data alleen. Het raakt ook aan de manier waarop organisaties inzichten gebruiken, beslissingen onderbouwen en daarover communiceren.
Weinig zorgen over AI, maar ook weinig actie
Nederlandse werknemers lijken opvallend ontspannen als het gaat om de mogelijke gevolgen van AI voor hun baan. Slechts 20 procent maakt zich zorgen dat AI hun werk overneemt, het laagste percentage van de vier onderzochte landen.
Die houding heeft mogelijk ook een keerzijde. Iets meer dan een derde van de Nederlandse medewerkers werkt actief aan het ontwikkelen van AI-vaardigheden. In Spanje en het Verenigd Koninkrijk ligt dat aandeel rond de helft en in Duitsland op 42 procent.
Ook het daadwerkelijke gebruik blijft beperkt. Ongeveer een derde van de Nederlandse werknemers gebruikt AI tijdens het werk. Daarbij gebeurt dat niet altijd in overleg met de werkgever: één op de vijf medewerkers zet AI in zonder dat de organisatie daarvan op de hoogte is.
Volgens de onderzoekers kan de Nederlandse nuchterheid een verklaring zijn voor de beperkte zorgen over AI. Tegelijkertijd laten de cijfers zien dat het ontwikkelen van vaardigheden en het organiseren van verantwoord AI-gebruik nog aandacht vragen.
Investeringen groeien, maar integratie blijft achter
Aan investeringsbereidheid lijkt het niet te ontbreken. Nederlandse organisaties besteden gemiddeld ruim 14.000 euro per jaar aan AI binnen HR. Europees gezien verwacht 62 procent van de HR-managers dat deze investeringen het komende jaar verder toenemen.
Toch heeft slechts 10 procent van de Nederlandse respondenten AI daadwerkelijk gekoppeld aan de eigen personeelsdata.
En juist die koppeling blijkt belangrijk voor het resultaat. Organisaties waar AI de verwachtingen overtreft, hebben de technologie volgens het onderzoek zes keer zo vaak goed geïntegreerd. Organisaties met de slechtste datakwaliteit zijn daarentegen acht keer zo vaak teleurgesteld in wat AI oplevert.
De cijfers laten zien hoe groot het verschil kan zijn tussen investeren in AI en er daadwerkelijk waarde uit halen.
“Het gaat hier om de belangrijkste beslissingen die een organisatie neemt: wie je aanneemt, wat je betaalt en wie je laat doorgroeien”, zegt Philip Lacor, Chief Revenue Officer bij Personio. Hij benadrukt dat organisaties AI niet uitsluitend als een technologische investering moeten beschouwen, maar ook kritisch moeten kijken naar de kwaliteit van de data waarop hun beslissingen zijn gebaseerd.
Eerst de data op orde, dan pas de volgende AI-stap?
Voor data-, analytics- en insightsprofessionals raken de uitkomsten aan een herkenbaar vraagstuk. Organisaties willen sneller profiteren van AI, terwijl de kwaliteit, toegankelijkheid en betrouwbaarheid van hun data nog niet altijd op het gewenste niveau zijn.
Het onderzoek maakt duidelijk dat technologische mogelijkheden alleen niet voldoende zijn. Zonder betrouwbare gegevens blijft het lastig om AI verantwoord toe te passen en de uitkomsten op waarde te schatten.
Daarbij vraagt de invoering van AI niet alleen om investeringen in systemen, maar ook om aandacht voor medewerkers, vaardigheden en transparantie.
De belangrijkste vraag is dan ook niet alleen hoeveel organisaties in AI investeren, maar vooral of zij voldoende hebben geregeld om die investeringen daadwerkelijk te laten werken.
Over het onderzoek
De Workforce Pulse 2026 is de derde editie van het jaarlijkse Europese HR-onderzoek van Personio, uitgevoerd door onderzoeksbureau Censuswide.
Tussen 29 mei en 10 juni 2026 werden 3.001 HR-beslissers en 6.000 medewerkers ondervraagd bij organisaties met 10 tot 2.000 werknemers in Nederland, Duitsland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. In Nederland namen 500 HR-beslissers en 1.000 medewerkers deel.
Het volledige onderzoek is te vinden op de website van Personio.