Vertrouwen, AI en de kracht van communities Door Rianne van der Loo Wat gebeurt er met ons vak nu AI zich zo snel ontwikkelt? En welke rol spelen wij als branchevereniging daarin? Tijdens het ESOMAR Congres in Valencia sprak ik met vakgenoten uit de hele wereld over precies deze vragen. Ik kwam terug met nieuwe
ISO heeft de vernieuwde ISO 20252:2026-norm gepubliceerd voor markt-, opinie- en sociaal onderzoek, insights en data-analyse. De nieuwe editie speelt in op de snelle veranderingen binnen het vakgebied, waaronder de opkomst van AI, automatisering en veranderend consumentengedrag. ISO 20252 is een internationale kwaliteitsstandaard voor organisaties die zich bezighouden met markt-, opinie- en sociaal onderzoek, zowel
AI ontwikkelt zich sneller dan veel organisaties hun beleid, processen en verantwoordelijkheden kunnen aanpassen. Generatieve AI is inmiddels breed beschikbaar, medewerkers experimenteren zelf met toepassingen en de volgende stap – AI-workflows en steeds autonomere agents – dient zich alweer aan. De reflex kan zijn om eerst meer regels, commissies en controlemechanismen op te tuigen. Maar
D&IN heeft een belangrijke overwinning geboekt in de discussie over het gelijke speelveld tussen het CBS en de leden van D&IN waar het gaat om opdrachten voor statistisch onderzoek. Dat komt door de uitspraak die de Hoge Raad onlangs deed in een zaak die al liep sinds 2020 en waarin de Hoge Raad oordeelde dat
De Europese Commissie wil digitale regels eenvoudiger maken. Bedrijven moeten minder tijd kwijt zijn aan administratie en sneller kunnen opschalen binnen de Europese markt. Tegelijk kijkt de EU naar aanpassingen in de GDPR om innovatie meer ruimte te geven. De beweging is duidelijk. Europa wil een digitale markt die sneller werkt en beter past bij hoe
Buitenreclame maakt een stille revolutie door. Waar billboards vroeger draaiden om bereik en zichtbaarheid, verandert AI het in een slim, meetbaar en duurzaam medium. Dat blijkt uit het nieuwe OOH (Out-of-Home) Trend Report 2025 van Dentsu Benelux, waarin AI, data en retail media de koers bepalen voor de komende jaren. Van billboard naar algoritme De rol van
Instagram moet zijn aanbevelingsalgoritme versneld aanpassen. De rechter oordeelde dat het platform te weinig doet om jongeren te beschermen tegen schadelijke en verslavende content. Meta krijgt slechts enkele maanden om aan te tonen hoe het algoritme werkt en welke keuzes bepalen wat gebruikers te zien krijgen. Transparantie onder druk De uitspraak geldt als een belangrijke
Werkgevers kunnen hun bijdrage leveren aan het brede maatschappelijke belang van een veilige samenleving door de inzet van reservisten te faciliteren met passende arbeidsvoorwaarden en/of handreikingen. In deze tijd van geopolitieke spanningen is de inzet van reservisten geen luxe, maar noodzaak. 1. Hoe wordt iemand reservist?Een werknemer solliciteert op een reservistenvacature. Dit omvat onder meer psychologische en
Europese bedrijven leunen veel te zwaar op Amerikaanse technologie, en dat brengt grote risico’s met zich mee. Een recent rapport van Proton laat zien dat maar liefst 81% van de Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen Amerikaanse technologie gebruikt voor belangrijke systemen, zoals e-maildiensten, besturingssystemen en meer. Dat betekent dat de continuïteit van hun bedrijfsvoering in gevaar kan
Wereldwijd wordt de online vrijheid steeds sterker ingeperkt. Overheden blokkeren platforms, beperken datatoegang en stellen steeds zwaardere regels op. Voor data- en insightsprofessionals heeft dit directe gevolgen: datasets vertonen vaker hiaten, bereik is minder voorspelbaar en investeringen in compliance en innovatie zijn noodzakelijker dan ooit. De voorbeelden stapelen zich op. In Nepal gingen Facebook, Instagram,
In de Verenigde Staten is Google schuldig bevonden aan het hebben van een illegaal monopolie op de zoekmachinemarkt. Het ministerie van Justitie stelde zelfs voor dat het bedrijf zijn Chrome-browser en Android-besturingssysteem zou moeten verkopen, maar zover ging de rechter niet. Wel is Google verplicht om zoekgegevens te delen met concurrentenen mag het geen exclusieve contracten
Nederlandse consumenten willen meer grip op hun persoonsgegevens en verwachten maximale transparantie van bedrijven. Uit onafhankelijk onderzoek in opdracht van digital agency Snakeware blijkt dat maar liefst 76% wil weten in welk land hun gegevens worden opgeslagen. Daarnaast verwacht 74% dat organisaties openheid geven over hun datacenters, terwijl 55% zelfs eist dat data expliciet binnen
Per 1 september heeft Wim van Slooten het stokje overgedragen aan Rianne van der Loo als nieuwe directeur van D&IN. Van der Loo studeerde economie, werkte jarenlang bij Google en maakte daarna de overstap naar een data-consultancy in Amsterdam, waar ze organisaties hielp met datastrategieën en data engineering. Via haar rol in het bestuur van
Op 10 en 11 februari 2026 is het weer zover: MIE, hét event voor iedereen in marktonderzoek, data, insights, marketing en technologie. Waar MIE traditiegetrouw in maart plaatsvond, schuiven we nu door naar februari. Dit jaar staat het thema Insights as a Compass centraal en draait alles om hoe inzichten richting geven in een wereld
Vanaf nu heb jij de regie. In de gloednieuwe mijn omgeving, genaamd Mijn D&IN, krijg je exclusieve toegang tot verdiepende nieuwsartikelen én binnenkort tot onze splinternieuwe kennisbank. Maar dat is nog maar het begin. Met je account meld je je makkelijk aan voor events en trainingen, waarbij de ledenkorting automatisch in je winkelmand wordt verrekend. Daarnaast
EFAMRO heeft, in samenwerking met ESOMAR, een gezamenlijk standpunt ingediend naar aanleiding van de Call for Evidence van de Europese Commissie over de European Data Union Strategy. Deze reactie weerspiegelt onze gezamenlijke inzet voor het bevorderen van een geharmoniseerd en toekomstgericht kader voor datagovernance dat ethische, transparante en wetenschappelijk gefundeerde onderzoekspraktijken ondersteunt. Belangrijkste aanbevelingen Wij zijn van mening
Het aantal datadiefstallen door cybercriminelen is in 2024 bijna verdubbeld ten opzichte van een jaar eerder. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) spreekt van een zorgwekkende trend en waarschuwt dat criminelen met gestolen persoonsgegevens zeer ernstige schade kunnen aanrichten, zowel bij burgers als bij organisaties. Waarschuwing aan burgersAP-bestuurder Katja Mur roept mensen op extra voorzichtig te zijn
Hoewel de trend, drie jaar na corona, weer onmiskenbaar richting ‘vaker op kantoor en minder thuis werken’ gaat, duiken er ook regelmatig vragen op over ‘werken vanuit het buitenland’. In het bijzonder over de veiligheidsaspecten ervan, over de bescherming van de gegevens van de organisatie. Zeker nu de workation aan populariteit wint. Wat is werken
Tijdens het afnemen van een KTV-onderzoek uitte een respondent (huurder van een woningcorporatie) meerdere malen bedreigingen richting de opdrachtgever. Voorbeelden hiervan waren uitspraken als: “Ik ga ze iets aandoen” of “Ik ga ze neersteken”. De vraag luidt: mag je vanuit privacy-oogpunt de gegevens van de respondent delen met de opdrachtgever en/of direct met de politie? 1. Leg alles nauwkeurig
Onafhankelijk onderzoek is cruciaal voor goed beleid, transparantie en democratie. Maar het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) neemt steeds vaker grote onderzoeksopdrachten aan die ook door private onderzoeksbureaus kunnen worden uitgevoerd. Dat verstoort de markt en bedreigt de diversiteit en innovatie in de onderzoekssector. Het probleem Het CBS heeft een belangrijke publieke taak: het verzamelen
De European Accessibility Act (EAA) richt zich op de feitelijke toegankelijkheid van digitale diensten. Als een consument toegang heeft tot een digitale dienst — ook al is deze primair bedoeld voor zakelijke klanten (B2B) — dan kan de EAA van toepassing zijn. Een digitale dienst valt echter buiten de reikwijdte van de EAA als deze
Wereldwijde onderzoeks- en insightsindustrie uitgenodigd om feedback te geven22 juli 2025 – Het internationale ISO Technisch Comité 225 (TC225), bestaande uit onderzoeksbeoefenaars en kwaliteitsauditors van over de hele wereld, heeft het herziene ontwerp van de ISO 20252-norm vrijgegeven voor openbare consultatie. Deze norm is wereldwijd de kwaliteitsreferentie voor markt-, opinie- en sociaal onderzoek en vormt
“Kwaliteit gaat niet alleen over processen, het gaat over vakmanschap” Finn Raben is de kersverse directeur van het Toetsingsbureau KCC. In zijn eerste maanden bij de organisatie wil hij één ding duidelijk maken: standaarden zijn geen rem op innovatie, maar een noodzakelijke voorwaarde voor betrouwbare inzichten. Door Robert Heeg Als onafhankelijke stichting toetst en certificeert
Op 28 juni 2025 treedt de European Accessibility Act (EAA) in werking. Deze Europese richtlijn verplicht aanbieders van digitale consumentendiensten om hun platforms toegankelijk te maken voor mensen met een beperking. Dit heeft ook gevolgen voor onderzoeksorganisaties binnen ons netwerk. Beheer jij een eigen online panelplatform of faciliteer je dit voor een opdrachtgever? Dan val je waarschijnlijk
Hoe warm mag het worden op het werk? En wat kunnen werkgevers doen bij zomerse hitte? Voor wie binnen werkt in een gekoelde omgeving is hitte meestal geen issue. Maar werknemers in buitensectoren of ongekoelde werkruimtes kunnen bij hoge temperaturen gezondheidsrisico’s lopen. Denk aan sectoren als de bouw, land- en tuinbouw, groenvoorziening en transport. Warmte
Organisatie: Ministerie van VWSVorm: Verslag Schriftelijk OverlegOnderwerp: Data, AI, informatiebeveiligingDatum: 12 meiSnelkoppeling: Website Inhoud bericht:* In 2023 registreerde Z-CERT 29 cyberincidenten bij zorgaanbieders in Europa met impact op 101 locaties. In 2024 waren er 37 getroffen zorgorganisaties met impact op 91 zorglocaties. De aanvallen werden voornamelijk uitgevoerd door criminele hackers. Er zijn geen bekende gevallen van aanvallen door statelijke actoren,
Medezeggenschap komt voor in veel Nederlandse organisaties. Maar hoe geef je het vorm en wanneer moet je bijvoorbeeld een ondernemingsraad inschakelen? Op deze vragen geven we in dit artikel antwoord. Een medezeggenschapsorgaan als de ondernemingsraad (OR) betrekt werknemers bij de totstandkoming van besluiten in de onderneming, en stelt werknemers in staat invloed uit te oefenen op het
Bij de verwerking van persoonsgegevens in onderzoekscontexten is het essentieel om vast te stellen wie verantwoordelijk is voor het aantonen van de toestemming van respondenten. Dit speelt met name wanneer persoonsgegevens niet anoniem worden verstrekt aan een opdrachtgever. Hieronder worden twee veelvoorkomende situaties besproken waarin deze verantwoordelijkheid ligt bij verschillende partijen. Situatie 1: De opdrachtgever
Welke gevolgen heeft dat voor de leden van D&I Network?De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) is een Europese richtlijn die bedrijven verplicht om een duurzaamheidsrapportage uit te brengen. Het gaat om beursgenoteerde bedrijven en zogenoemde grote bedrijven. Maar ook kleine bedrijven die producten en/of diensten leveren aan deze beursgenoteerde bedrijven of grote bedrijven krijgen met
Van nieuwjaarsdag tot kerst: Nederland kent verschillende feestdagen. Op welke dagen wordt er gewerkt en wanneer zijn werknemers vrij? Bij sommige werkgevers is het ook mogelijk om feestdagen uit te ruilen. Hoe zit dat? Algemeen erkende feestdagen zijn Nieuwjaarsdag, Eerste en Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag, Eerste en Tweede Pinksterdag, Eerste en Tweede Kerstdag. Ook Goede Vrijdag
Achtergrond De regeldruk vanuit de overheid is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen, en ook de Data & Insights-sector ontkomt hier niet aan. Bedrijven worden steeds vaker geconfronteerd met verplichtingen om informatie aan te leveren of specifieke maatregelen te nemen. Soms komt dit direct vanuit de overheid, zoals bij de renseigneringsverplichting en de privacywetgeving. Andere keren
Bij het Data & Insights Network (D&IN) begrijpen we dat het beschermen van persoonsgegevens cruciaal is voor het vertrouwen in onze sector. Daarom hebben we een nieuw protocol ontwikkeld: Eerste Hulp bij Datalek. Dit document biedt niet alleen richtlijnen om datalekken te voorkomen, maar geeft ook duidelijke stappen om snel te handelen mocht er toch een
Er is voor de particuliere sector geen vaste lay-out opgesteld voor een DPIA. Echter op de website van de Franse Autoriteit Persoonsgegevens is een tool gepubliceerd die voor het opstellen van een DPIA kan worden gebruikt. Deze tool is ook beschikbaar in het Nederlands. De url is https://www.cnil.fr/en/privacy-impact-assessment-pia , onder het kopje PIA Software. Ook heeft de Nederlandse overheid een
University of Groningen Business School (UGBS), NIMA Beroepsvereniging en brancheorganisaties DDMA en Data & Insights Network (D&IN) slaan handen ineen voor een nieuwe opleiding: ‘Marketing Impact met Data en AI’. De opleiding speelt in op de groeiende behoefte aan professionals die data en AI strategisch kunnen inzetten voor marketingdoeleinden in een landschap dat onderhevig is
Door AWVN De CO2-registratieplicht voor woon-werkverkeer is nog maar net ingevoerd, maar wordt mogelijk alweer aangepast. Minister Dirk Beljaarts van Economische zaken wil de regeling intelligenter inrichten. Dit zegt hij in gesprek met de Telegraaf. In het artikel vertelt de minister dat hij de registratieplicht niet direct af wil schaffen. Wel vindt hij dat de huidige registratieplicht
Door Wim van Slooten Vraag Ben je wettelijk verplicht om een uitschrijflink op te nemen in een e-mail uitnodiging voor deelname aan een marktonderzoek? AntwoordArtikel 11.7 lid 4 Telecommunicatiewet bepaalt dat het opnemen van een uitschrijflink in een elektronisch bericht (zoals e-mail) alleen wettelijk verplicht is voor ongevraagde communicatie voor commerciële, ideële of charitatieve doeleinden. Statistisch onderzoek
Het Data & Insights Network heeft naar aanleiding van een amendement dat is ingediend tijdens de behandeling van de voorgestelde wijzigingen in de Energiewet, aan een aantal Eerste Kamerfracties gevraagd wat de consequenties zijn van dit amendement van de Tweede Kamer. Dit amendement zorgt ervoor dat huidige en voormalige klanten van energiebedrijven niet langer ongevraagd
In een recent debat in de Tweede Kamer werd een overheidsbrede visie op generatieve artificiële intelligentie (AI) besproken, waarbij met name het gebruik en de toepassingen van AI centraal stonden. De brancheorganisatie voor de data, onderzoek en analytics sector, het Data & Insights Network (D&IN), voorheen bekend als de MOA, heeft deze ontwikkeling positief ontvangen.
In een recente uitspraak van het Europese Hof is de uitleg die door de Autoriteit Persoonsgegevens is gegeven aan het begrip ‘gerechtvaardigd belang’ als grondslag om persoonsgegevens te verwerken, als onjuist beoordeeld. De Autoriteit Persoonsgegevens had eerder geoordeeld dat een ‘commercieel belang’ niet kan dienen als een gerechtvaardigd belang om persoonsgegevens te verwerken. In deze
De Eerste Kamer behandelt momenteel de Energiewet, dat beoogt de huidige Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet in één wet samen te voegen. Tijdens de eerdere behandeling in de Tweede Kamer beoogde de SGP de telefonische verkoop in de energiesector te beperken, maar eindigde dit uiteindelijk met een generiek verbod op voor telemarketing. Omdat onder dit
Op 13 juni 2024 hebben de voorzitters van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie het voorstel voor een nieuwe verordening ondertekend die geharmoniseerde regels invoert voor kunstmatige intelligentie (AI) binnen de Europese Unie, bekend als de AI-wet. Classificatie van AI-systemen De AI Act volgt een risicogebaseerde benadering en verbiedt specifieke AI-praktijken
Op 11 juni werd tijdens een debat over marktwerking bijgaande motie door de PVV ingediend. Deze motie was mede ingegeven op aandringen van het Data & Insights Network, dat al jaren “strijd” levert tegen het CBS en opkomt voor de belangen van de onderzoekbureaus. Die ondervinden heel veel schade door de commerciële activiteiten van het
Dinsdag 11 juni j.l. had ik een goed gesprek met Femke Zeedijk, Tweede Kamerlid voor NSC, over de voortdurende pogingen van het CBS om meer opdrachten op een “legale” manier uit de markt te trekken. Deze opdrachten worden nu veelal door private onderzoeksbureaus uitgevoerd. Momenteel mag het CBS alleen opdrachten van private partijen aannemen tot
Op 15 mei werd het Hoofdlijnenakkoord gepubliceerd van het nieuwe kabinet, na instemming door de onderhandelende fracties in de Tweede Kamer. Onderstaand de belangrijkste elementen uit het akkoord voor onze Data en Insights sector. Noot: onderwerpen die nog niet in het hoofdakkoord staan, zal/kan nog worden ingevuld door de (vak-)minister in het nog op te
Wat is scraping Scraping is het automatisch verzamelen en opslaan van informatie van het internet. Bij scraping ‘schraapt/graast’ een computerprogramma automatisch gegevens van het internet. Bijvoorbeeld door sociale media te scannen. Met scraping worden bijna altijd persoonsgegevens verzameld. Daardoor ontstaan privacyrisico’s. Met scraping kunnen in korte tijd persoonsgegevens van heel veel mensen worden verzameld. De informatie
1. LEI registratie Als een ICT dienstverlener diensten verleent aan een financiële organisatie dan is de DORA regelgeving en LEI registratie van toepassing. Welke maatregelen de ICT dienstverlener dient te treffen, zijn afhankelijk van de aard van de ICT dienstverlening. Het zal duidelijk zijn dat de eisen aan een platform om klanttevredenheid te meten binnen
Het gebruik van het handelsregister voor het trekken van steekproeven voor B-t-B onderzoek staat onder druk. Er wordt nu gewerkt aan voorstellen om het handelsregister voor marketing doeleinden te verbieden. Er wordt in de huidige plannen geen uitzondering gemaakt voor statistisch onderzoek, zoals dat in de AVG en in andere wetgeving wel is gebeurd. Het
De Nederlandse regering is in gesprek met de EU-Commissie om lidstaten in staat te stellen huis-aan-huisverkoop en telemarketing te verbieden. D&IN heeft deze kwestie bij EFAMRO aangekaart. EFAMRO, ESOMAR en D&IN hebben een beleidsstandpunt verstrekt aan het Nederlandse kabinet en de EU-commissie waarin bezorgdheid wordt geuit over de mogelijke gevolgen voor teleonderzoek en huis-aan-huis onderzoek
Op het Data Analytics Congres, jongstleden november in Amstelveen, vertelden Dorus-Jan ten Boom en Laura Natrop namens VKA hoe organisaties zo goed mogelijk met privacy en ethiek omgaan.
De eerste storm rond ChatGPT lijkt wat geluwd, maar in het hoger onderwijs, zien de experts nog steeds veel fraudegevaar. Hoe ga je daar als onderwijsinstelling mee om? En wat mogen studenten eigenlijk wel?
Het hacken van gegevens is een probleem dat alle sectoren raakt. Maar de meeste pogingen om data te stelen vinden juist plaats waar veel onze gevoeligste privégegevens zijn opgeslagen: in de zorg.
De EU stemt in met een nieuwe regeling voor het versturen van persoonlijke data van Europese burgers naar de VS door onder meer socialemediabedrijven.
Kan een werknemer zijn vakantiedagen intrekken? En wanneer mag een werkgever vakantiedagen intrekken?
In artikel 3 van de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) is vastgelegd dat de werkgever zorg moet dragen voor de veiligheid en de gezondheid van z’n werknemers op de werkplek.
De AVG voorziet in richtlijnen voor statistisch onderzoek onder 13-16 jarigen en voor 16 plussers. Aandachtspunt is dan ook vooral de groep van 11-13 jarigen, omdat daar geen regeling voor is in de AVG, GDPR en Uavg. Het Data en Insights Network (en haar voorgangers) heeft wel een procedure voor statistisch onderzoek onder deze doelgroep. Statistisch
Na jaren van relatieve stabiliteit in de opzet van de Gouden Standaard zijn er momenteel wat wijzigingen op komst. Om voorbereid te zijn op deze wijzigingen zijn deze al verwerkt in de Normvraagstelling. Een deel van de wijzigingen is het resultaat van veranderende opvattingen in de maatschappij over gender, migratie en huishoudsamenstelling. Na een lezingenmiddag